InZicht
tijdschrift voor NLP, winter 2006
De Kracht van 8 - Kinderen leren spelenderwijs over (zelf)respect Margrete Stoute-Boots (eindredactrice Bianca Minkman) www.nvnlp.nl
Stel, je kind wordt gepest. Dan kun je twee dingen doen: je er helemaal door in beslag laten nemen met alle emoties van dien óf het pesten herkaderen, de woede en onmacht erkennen en omzetten in actie. Ik koos als ouder van een kind dat gepest werd, voor dat laatste. Geïnspireerd door NLP heb ik mijn energie gericht op het positieve met als resultaat het concept ‘De Kracht van 8’. Het is een educatieve ’kapstok’ voor kinderen en de volwassenen om hen heen met als doel hen bewust te maken van respect voor zichzelf en voor anderen. Het concept werd bekroond met de Onderwijsprijs Noord-Holland 2004.
Wat mij opviel aan het zogenaamde ‘pestprotocol’ (een vreselijke benaming trouwens) van de basisschool van mijn kinderen, was dat alle regels in negatieve zin waren geformuleerd: ‘niet schelden’, ‘niet slaan’, ‘geen spullen afpakken van elkaar’ enzovoort. Inmiddels had ik dankzij NLP geleerd en ervaren, welke uitwerking negatieve formuleringen kunnen hebben. Daarom pleitte ik voor een vertaling van het pestprotocol naar iets positiefs. Ik koos daarbij voor verschillende werkvormen om de ‘acht krachten’ aan te bieden. Het team van leerkrachten reageerde enthousiast.
Kinderen leren respectvol om te gaan met zichzelf en de ander via de acht thema’s (krachten) van het spel: Als je weet wie je bent (kracht 1) en jezelf en eerlijk kunt zijn (kracht 2), in respect (kracht 3) met jezelf en anderen kunt leven, delen en samenwerken (kracht 4), dan luister je naar jezelf en een ander (kracht 5) en zeg je wat jij graag wilt (kracht 6). Mocht er sprake zijn van botsen, kun je jezelf en de ander een nieuwe kans geven (kracht 7), zodat de wereld een plaats is van vrede en voor iedereen! (kracht 8).
8-bladige windmolen als symbool
Een kleurrijke 8-bladige windmolen, waarbij het kind in het middelpunt staat en alles en iedereen daarom heen draait en zijn of haar invloed uitoefent, staat symbool voor De Kracht van 8. Het is bedoeld als anker voor de kinderen, maar ook als metafoor voor het leven zelf. De bladen staan dan voor de waarden en het hart is een spiraal die van binnen naar buiten draait. Je wordt je tijdens je leven bewust van je waarden en hoe ze tot uiting komen in je gedrag. Is er sterke tegenwind, dan heb je beide handen nodig om je leven (de windmolen) in de hand te houden. De kleuren van elk blad vervagen maar als je de windmolen weer naar je toe keert (zelfreflectie), worden alle kleuren (waarden) weer zichtbaar. De volgende waarden vormen de basis van De Kracht van 8: liefde, eerlijkheid, respect, vriendschap, samenwerking, vrede, vergeving, veiligheid en vrijheid. Ook van belang zijn: bewustzijn, aandacht, communicatie, begrip, plezier, creativiteit, groei en steun. Kinderen maken zich deze waarden aan de hand van De Kracht van 8 vooral eigen door eenvoud, herhaling en positieve aandacht.
Invloed op gedragsniveau
Alle 8 thema’s (krachten) kunnen leiden tot gedragsverandering en daarmee een ander school/leefklimaat. Bewustwording van deze 8 thema’s en zeker de herhaling ervan elk jaar weer, laten een effect zien op sociaal en emotioneel gebied. Een concreet voorbeeld van een kind dat buitengesloten wordt bij een spel, is zijn opmerking: ‘Maar iedereen hoort er toch bij?’ (=thema 8). Met als effect dat het kind toch mee mag spelen. Een leerkracht verwoordt het als volgt: ‘Goed omgaan met jezelf en de ander is bij veel kinderen nog niet vanzelfsprekend en toch is het de basis voor het zich thuis voelen op school en in de klas. Zonder dit ‘gevoel van thuis’ kan er naar mijn mening niet optimaal worden geleerd’. De betekenis van een 8 op zijn kant, een lemniscaat, staat symbool voor de duurzaamheid van dit gebeuren. Elk schooljaar komen de thema’s aan bod, van september tot en met mei, met voor elke groep weer nieuwe suggesties om iets mee te doen bij elk thema.
Invloed op vaardigheidsniveau
De overtuiging alles is te leren is zeker binnen een setting als een school op zijn plek! Volwassenen hebben een voorbeeldfunctie maar bij de Kracht van 8 staat het uniek zijn van een kind centraal. Iedereen leert op zijn eigen manier en heeft specifieke talenten. Door middel van een ‘talentenjacht’ laat De Kracht van 8 kinderen hun eigen slimheid en talent ontdekken. Howard Gardner (VS) heeft een model over leren gemaakt, waarin hij 8 (!) menselijke intelligenties beschrijft. Daarom zijn er in het projectboek voor leerkrachten (en ook bij die voor ouders) werkvormen opgenomen zoals leren via verhalen, zingen, individuele activiteiten met schrijven, tekenen, knutselen, drama en spel. Ook worden de acht thema’s uitgediept in het coöperatieve Kracht van 8 kaartspel (voor kinderen én volwassenen), dat is ontwikkeld in samenwerking met Anne Mijke van Harten van Earthgames en Steven Michiel Rijsdijk van Zonnespel. Onze wens voor meer aandacht van kinderen voor samenwerken en elkaar helpen (thema 4) is de aanleiding geweest om te zoeken naar een spelvorm die dit aspect in zich heeft. Dit in tegenstelling tot de meeste gangbare spellen die vooral competitief van aard zijn.
Invloed op identiteitsniveau
Thema 1 start met de kreet ‘ik ben mezelf’. De kleur die hierbij hoort, is bruin; de kleur van zelfbewustzijn. Wie ben ik werkelijk? Je mag jezelf accepteren en waarderen, met al je kwaliteiten en alles wat je nog wilt leren. Dit gevoel van eigenwaarde en liefde voor jezelf ontstaat, als je als kind diep van binnen weet, dat er van je gehouden wordt en dat je van jezelf mag houden precies zoals je bent! Door het kind in contact te brengen met zichzelf (door een spiegel te zijn) en aan te spreken op al zijn vermogens en talenten, groeit het gevoel het gevoel van zelfvertrouwen en daarmee besef van identiteit.
Uitnodiging voor deelname aan De Kracht van 8
Het maakt me niet uit, welke leeftijd je hebt of hoe je eruit ziet. Ik wil weten of je leeft naar wat voor jou belangrijk is en dat laat merken in wie je bent en wat je doet. En dat je jezelf durft te zijn, met al je kwaliteiten en alles wat je nog wilt leren in dit leven.
-
Het maakt me niet uit of het verhaal dat je me vertelt waar is of niet. Ik wil weten of je eerlijk tegen jezelf kan blijven. Of je eerlijk kunt voelen wat er, echte pijn of vreugde.
-
Ik wil weten of je de ander kunt accepteren en verdragen, precies zoals diegene is en of je bevriend kunt zijn met jezelf.
-
Ik wil weten of je bereid bent samen met mij en anderen je schouders ergens onder te zetten, zodat de wereld daadwerkelijk ten goede zal veranderen. En of je ondanks eigen twijfels en tekortkomingen de ander wilt helpen.
-
Het maakt me niet uit hoe druk je bent. Ik wil weten of je kunt stilstaan en de schoonheid kunt zien in het alledaagse, zelfs als je denkt daar geen tijd voor te hebben. En te luisteren naar het ritme van je adem en je hart en kunt genieten van het lied van een vogel.
-
Het maakt me niet uit hoeveel talen je spreekt. Ik wil weten of je de taal van je hart spreekt en dat je woorden kunt geven aan wat er van binnen leeft en wat je nu echt graag wilt, zonder bang te zijn dat een ander je misschien afwijst.
-
Ik wil weten of je kunt leven met mislukkingen, die van jou en die van mij. En dat je ervan kunt leren en daarna jezelf en de ander een nieuwe kans kunt geven.
-
Het maakt me niet uit welke godsdienst of filosofie je aanhangt. Ik wil weten wat jou van binnen KRACHT geeft om te zijn wie je bent, te doen waarvoor je hier bent en te beseffen dat je deel uitmaakt van een groter geheel.
Margrete Stoute-Boots is ouder met twee kinderen op basisschool Sint Maarten in Oudkarspel waar zij De Kracht van 8 introduceerde. Inmiddels werkt zij met vijf vrouwen in een in oktober 2006 opgerichte stichting om het concept verder uit te bouwen.
Meer informatie en contact auteur:
